Tramer Kaydı Nasıl Sorgulanır? SMS, e-Devlet ve Ücret Bilgileri

Günlük dilde "tramer kaydı" denen bilgi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) tuttuğu araç hasar kaydıdır. Sigorta şirketleri poliçe ve hasar kayıtlarını elektronik olarak SBM'ye aktarır; TRAMER adı da bugün SBM'nin ücretli sorgu hizmetinin adı olarak yaşar. SMS, web ve e-Devlet kanallarının hepsi aynı veritabanına bakar. Aralarındaki fark ücrette, hangi aracı sorgulayabildiğinizde ve sonucun ne kadar ayrıntılı geldiğindedir.

Tramer sorgulama ücreti kanala göre değişir

SMS servisi abonelik başlatmaz; yalnızca gönderdiğiniz mesaj sayısı kadar ücret alınır. Aynı bilgiyi internetten almak her sorguda 55 TL daha ucuzdur. SBM bu tutarları zaman zaman güncellediği için internette eski tarifelerden kalma farklı rakamlar dolaşır. Ödemeden önce tutarı SBM SMS Sorgulamaları ve SBM Tramer ile Sorgulama sayfalarından kontrol etmek en sağlam yoldur.

SMS ile sorgulama: 5664'e hangi mesaj gönderilir?

SMS kanalında üç ayrı sorgu vardır ve her mesaj ayrı ücretlendirilir. Plakayı örneklerdeki gibi bitişik yazın; anahtar kelime ile plaka, şasi numarası ve tarih arasında birer boşluk bırakın.

• Hasar geçmişi: Yalnızca plakayı yazıp 5664'e gönderin, örneğin 34ABC123. Araç sonradan plaka değiştirmiş olsa bile hasar geçmişi gelir.
• Değişen parça: PARCA 34ABC123 01/01/2020 biçiminde plakayı ve hasarın oluştuğu tarihi gün/ay/yıl olarak yazın. Şasi numarasıyla sorgulamak için numaranın önüne S harfi eklenir: PARCA S ABC987DEF12345 01/01/2020.
• Araç detayı: DETAY 34ABC123 ya da DETAY S ABC987DEF12345. Yanıtta marka ve model, plaka ve araç türü değişikliği olup olmadığı, tescil kaydının bulunduğu iller, son sahiplik süresi, yürürlükte kasko olup olmadığı, trafiğe çıkış tarihi ve toplam kaskolu ile kaskosuz süre yer alır.

Değişen parça sorgusu tek bir hasar tarihine bağlıdır. Önce hasar geçmişini alıp tarihleri oradan okumanız, sonra parça dökümünü görmek istediğiniz her hasar için ayrı mesaj göndermeniz gerekir. Üç hasar kaydı olan bir aracın parça dökümleri, hasar geçmişi sorgusuna ek olarak SMS ile 825 TL tutar.

Parça yanıtındaki "ERP" kısaltması bilginin eksper raporundan alındığını gösterir. Raporda değişen parça yoksa parça satırı gelmez; bu durumda onarım yalnızca işçilikle yapılmış olabilir. Parçalar tutarı yüksek olandan düşüğe doğru sıralanır. Parça tipinin yerinde tire görüyorsanız, raporda parçanın orijinal mi eşdeğer mi olduğu belirtilmemiştir.

İnternetten sorgulama: tramer.org.tr ve Sigortam360

İnternet kanalı SMS'ten ucuz olmasının yanında hasar geçmişini şasi numarasıyla aramaya da izin verir; SBM'nin SMS sayfası hasar geçmişi için yalnızca plakalı biçimi tanımlar. Hasar sorgusu kaza tarihini, kaza nedenini, ağır hasar durumunu, hasar tutarını ve varsa eksper raporu bilgisini gösterir. Değişen parça sorgusu ise toplam parça ve işçilik tutarını, değişen parçaları ve adedini, parçaların orijinal olup olmadığını verir. tramer.org.tr'de bunlara ek olarak aracın kaskosuz trafikte olduğu dönemleri listeleyen kaskosuz dönem sorgusu da bulunur.

tramer.org.tr üyelik istemez ve adımlar şöyledir:

1. Sitede ya da Tramer uygulamasında sorgu tipini seçin.
2. Plaka veya şasi numarasını, sorgu tipi istiyorsa kaza tarihini ve cep telefonu numaranızı girin.
3. Telefonunuza gelen tek kullanımlık kodla numaranızı doğrulayın.
4. Fatura için TC kimlik ya da vergi numaranızı yazın, ön bilgilendirme formunu ve mesafeli satış sözleşmesini onaylayın.
5. Masterpass ekranında kredi kartı veya banka kartıyla ödeyin; sonuç ödemenin hemen ardından açılır.

Sigortam360'ta üye olup sorgu adedi satın alabilir ya da üye olmadan tek seferlik ücretli sorgu yapabilirsiniz. Daha önce yaptığınız sorgulara sonradan ücretsiz erişebildiğiniz için, aynı aracı birkaç gün sonra yeniden değerlendirirken ikinci kez ödeme yapmazsınız.

TRAMER360 raporu hasar geçmişini, değişen parça bilgisini, kasko geçmişini, sahiplik durumunu ve plaka ile araç değişikliklerini tek belgede toplar. 660 TL'lik fiyatı üç ayrı web sorgusunun toplamına (3 × 220 TL) eşittir. Hasar, detay ve parça bilgisinin üçüne de ihtiyacınız varsa aynı tutara tek rapor almış olursunuz; yalnızca hasar geçmişine bakacaksanız tek sorgu yeterlidir.

e-Devlet yalnızca kendi aracınızı gösterir

e-Devlet'te SBM'nin sunduğu "Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama" ve "Kasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama" hizmetleri, adınıza kayıtlı araçları plakayla sorgulayıp poliçe ve hasar bilgilerini görmenizi sağlar. Aynı kurum başlığı altında kendinize ait trafik ve kasko eksper raporlarını ve oluşturulmuş kaza tespit tutanaklarını gösteren ayrı hizmetler de vardır. Girişte e-Devlet şifresi, elektronik imza, mobil imza, kimlik kartı veya internet bankacılığı kullanılabilir ve bu sorgular için ücret ödenmez. Hizmete e-Devlet Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama sayfasından ulaşabilirsiniz.

e-Devlet'te plakasını bildiğiniz herhangi bir aracı sorgulama imkânı yoktur. Satın almayı düşündüğünüz araç için satıcı kendi e-Devlet ekranını açıp gösterebilir. Bu durumda sorguyu satıcının kendi cihazından yapmasını isteyin ve e-Devlet şifresini hiçbir koşulda almayın. Hizmet kişinin kendi adına kayıtlı araç ve poliçeleri için tasarlandığından, aracın önceki sahipleri dönemindeki kayıtların bu ekranda eksiksiz görüneceğini varsaymayın. Aracın tüm geçmişi için plaka ya da şasi numarasıyla yapılan ücretli SBM sorgusu esas alınır.

Temiz kayıt, kazasız araç demek değildir

Tramer kaydı bir onarım geçmişi değil, sigorta ödeme geçmişidir. SBM'nin hasar bilgileri 2003'ten bu yana sigorta şirketlerinin kasko ve trafik sigortası kapsamında yaptığı ödemelerle sınırlıdır. Şu kalemler sigortadan ödense bile hasar geçmişine girmez:

• cam hasarı,
• kişisel eşya çalınması,
• anahtar, far, lastik, stepne, jant ve diğer parçaların çalınması,
• ses ve görüntü cihazlarının çalınması,
• mini onarım ödemeleri.

Sigortaya bildirilmeden, cepten ödenerek yaptırılan onarımlar kayda hiç girmez. Benzer bir boşluk kaskosuz dönemlerde oluşur: SBM'ye göre aracın kaskosuz geçirdiği sürelerdeki hasarlar sorguda tutar bilgisi olmadan ya da hiç görünmez. Kusurlu bir sürücünün kaskosuz aracındaki hasarı karşılayan bir poliçe olmadığı için o hasara ait bir sigorta ödemesi de oluşmaz. Bu yüzden araç detay sorgusundaki toplam kaskosuz süre, temiz görünen bir hasar geçmişinin ne kadar şey söylediğini okumanın en pratik yoludur: kaskosuz süre uzadıkça kaydın kapsamadığı dönem de uzar.

Hasar yanıtında "ağır hasar" ifadesi geçiyorsa araç ya çekme belgesiyle trafikten çekilmiş ya da hurda belgesiyle perte veya hurdaya ayrılmıştır. Bu ibareyi gördüğünüz araçta ekspertiz incelemesi pazarlıktan önce gelir.

Hasar tutarını okurken tarihine bakın. Tutar, sigorta şirketinin o tarihte parça ve işçilik için ödediği bedeldir. Türk lirasının yıllar içindeki değer kaybı nedeniyle on yıl önceki bir tutar, aynı onarımın bugünkü maliyetiyle karşılaştırılamaz. Daha anlamlı olan, tutarı hasarın olduğu yıldaki araç değeriyle kıyaslamak ve parça sorgusuyla hangi parçaların değiştiğini görmektir: tampon değişimi ile direk ya da podye gibi taşıyıcı bir parçanın değişimi, tutarları yakın olsa bile aynı anlamı taşımaz.

SMS yanıtında bazı hasar satırlarının tutar bilgisi olmadan gelmesi de olağandır. SBM, trafik sigortası hasarlarında ve tutar ayrıntısı kendisine iletilmemiş hasarlarda SMS'te tutar göstermediğini belirtir. Tutarı yazmayan bir satır küçük bir hasar anlamına gelmez; hasarın büyüklüğünü değişen parça sorgusu ve ekspertiz ortaya koyar. SBM de yanıtlardaki bilgilerin sigorta şirketlerince girildiğini ve olası hatalar için hukuki sorumluluk kabul etmediğini açıkça yazar. Kayıt sigortanın gördüğünü, ekspertiz ise aracın bugünkü durumunu gösterir; biri diğerinin yerine geçmez.

İkinci el alırken sorgu sırası ve toplam maliyet

Bütün sorguları baştan almak yerine sonuca göre ilerlemek gereksiz ödemeyi önler ve pazarlıkta işe yarayan bilgiyi sırayla ortaya çıkarır.

1. Hasar geçmişi: İlk adımdır. Hiç kayıt çıkmazsa değişen parça sorgusuna gerek kalmaz, çünkü o sorgu bir hasar tarihi ister.
2. Araç detayı: Dönen marka ve modelin ruhsattakiyle aynı olduğunu kontrol edin; plakayı yanlış yazdıysanız başka bir aracın sonucunu okuyor olabilirsiniz. Ardından plaka ve araç türü değişikliğine, tescil illerine ve toplam kaskosuz süreye bakın.
3. Değişen parça: Hasar geçmişinde kayıt varsa, özellikle tutarı yüksek ya da ağır hasar ibareli kazalar için alın.
4. Ekspertiz: Sorgu sonuçlarını ekspertize götürün ve kayıtta görünen parçalarla birlikte kayda girmemiş onarım izlerine de özellikle bakılmasını isteyin.

SMS'te parça dökümü istenen her ek hasar tarihi 275 TL daha ekler. Birkaç araç arasında karar veriyorsanız hepsine önce yalnızca hasar geçmişi sorgusu yapıp ayrıntılı sorgulara elenmeyen araçlarla devam etmek toplam harcamayı düşük tutar. Araç bu elemeden geçtiyse yakıt, MTV, sigorta, kasko, bakım ve değer kaybını Yıllık araç masrafı hesaplama aracıyla toplayıp satın alma fiyatının ötesindeki yıllık yükü de görebilirsiniz.

Sorgu sonucunda takıldığınız durumlar

Kusursuz olduğum kazada aracıma tramer kaydı düşer mi?

Onarım sigortadan ödendiyse evet. Hasar geçmişi kimin kusurlu olduğuna değil, araca bir sigorta ödemesi yapılıp yapılmadığına bakar. Kusursuz olduğunuz kazada aracınızın onarımını karşı tarafın trafik sigortası ödediğinde bu ödeme de trafik sigortası hasarı olarak aracınızın geçmişine işlenir.

Tramer kaydı silinebilir mi, hatalıysa ne yapılır?

Gerçek bir sigorta ödemesine dayanan kaydı kaldırtmak için SBM'nin tanımladığı bir yol yoktur; düzeltilebilen, hatalı girilmiş bilgidir. Kayıtlar sigorta şirketlerinin bildirdiği verilere dayandığı için ilk muhatap hasarı ödeyen sigorta şirketidir. Hasar tutarına ayrıca SBM Online destek talebi sayfasındaki Hasar Bilgi Düzeltme (otokontrol 5664) uygulamasından itiraz edilebilir.

5664'e gönderdiğim mesaja yanıt gelmezse ne yapmalıyım?

Önce mesaj biçimini kontrol edin: plaka bitişik yazılmalı, anahtar kelimeden sonra boşluk bırakılmalı ve parça sorgusunda tarih gün/ay/yıl biçiminde olmalıdır. Biçim doğruysa SBM'nin bu servis için gösterdiği 0 850 277 0360 numarası tüm operatörlerden aranabilir. SBM, SMS kanalı için yalnızca Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone'u listeler; hattınız bunların dışındaysa internet kanalını kullanın.

"Araç SBM kayıtlarında bulunmamaktadır" yanıtı ne anlama gelir?

Sistemde o araca ait poliçe kaydı bulunmadığını gösterir. Önce plakayı doğru yazıp yazmadığınızı kontrol edin. Kendi aracınız için bu yanıtı alıyor ve geçerli bir poliçeniz olduğunu biliyorsanız sigorta şirketinizle görüşün.

Plakası değişmiş aracın eski hasarları görünür mü?

Evet. SBM, hasar geçmişi sorgusunun plaka değişmiş olsa bile aracın geçmişini getirdiğini belirtir; araç detay sorgusu da plaka değişikliğini ve tescil illerini ayrıca listeler. Plakaya güvenmek istemiyorsanız ruhsattaki şasi numarasıyla sorgulayın.